De spookambtenaren van Aruba: wanneer vrijwillige deelname niet onschuldig is
In dit artikel:
ORANJESTAD — Het Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba heeft twee personen schuldig bevonden aan fraude in de zogeheten Flamingo-zaak en hen verplicht de onterecht ontvangen salarissen terug te betalen, zo beschrijft jurist Lincoln D. Gomez in zijn column. De veroordelingen betreffen twee politieke benoemingen als liaison officer bij het ministerie van Ruimtelijke Ontwikkeling, Infrastructuur en Milieu (ROIM). Beide aanstellingen gebeurden via ‘des ministers’-besluiten die de normale wervingsprocedures omzeilden: geen vacature, geen sollicitatie, geen functiebeschrijving en uiteindelijk geen werk.
De verdachten ontvingen maandelijks meer dan 4.000 Arubaanse florin en kregen over de jaren respectievelijk 84.413 en 131.149 florin uitbetaald, terwijl zij naar bewijsvoering geen enkele dag overheidswerk leverden. Een van hen verbleef grotendeels in Colombia en omschreef de periode als een lange vakantie; beiden hadden geen overheids-e-mailadres, geen toegangspas, geen bureau en werden nooit door collega’s gezien op de werkvloer. De rechter kwalificeerde deze benoemingen als politieke patronage: functies geschapen om bondgenoten te belonen zonder verwachting van daadwerkelijke werkzaamheden.
Het vonnis werpt ook licht op een juridisch-ethische spanningslijn. Onder arbeidsrecht behoudt een werknemer vaak recht op loon wanneer de werkgever tijdelijk geen werk kan aanbieden, maar de rechtbank oordeelde dat dit hier niet opgaat: er was vanaf het begin geen serieuze intentie om werk toe te wijzen; sommige contracten hadden zelfs een clausule die loondoorbetaling uitsloot bij ontbreken van werk, maar ook die bepaling werd genegeerd. De rechters concludeerden dat de betrokkenen bewust de voordelen van fictieve functies hebben geaccepteerd en daarom niet als slachtoffers kunnen worden gezien.
Naast strafrechtelijke veroordelingen legde het Openbaar Ministerie ontnemingsprocedures tegen hen neer, met succes: terugvordering van de onterecht verkregen gelden werd bevolen. Gomez plaatst de zaak in breder perspectief: vergelijkbare politiek gemotiveerde benoemingen — spookcontracten — zouden op Aruba geen uitzondering zijn maar eerder onderdeel van een patroon. Hij roept op tot onderzoek van andere gevallen en waarschuwt tegen selectieve handhaving.
De Flamingo-zaak fungeert volgens de columnist als spiegel voor de samenleving: zowel bestuurlijke corruptie als bewuste medeplichtigheid ondermijnen publiek vertrouwen. De oproep is duidelijk: herstellen, transparantie afdwingen en systemen van integriteit opbouwen om te voorkomen dat publieke middelen opnieuw in privébelang wegvloeien.