In memoriam: Carl Haarnack (1963-2026)

In dit artikel:

Carl Haarnack is zaterdagnacht in Amsterdam overleden, 62 jaar oud. Hij stond bekend als de drijvende kracht achter Buku – Bibliotheca Surinamica, een uit een persoonlijke hobby voortgekomen en door kenners als de grootste bijzondere particuliere verzameling Surinamica ter wereld gewaardeerde bibliotheek. In zijn woning aan de Veemkade ontvingen studenten, onderzoekers, journalisten en schrijvers dagelijks hulp en toegang tot boeken, prenten, manuscripten en foto’s over Suriname en het Caribische verleden.

Haarnack zette zich niet alleen in voor verzamelen, maar vooral voor delen: hij ondersteunde talloze publicaties, tentoonstellingen en documentaires en werkte recent mee aan het boek Suriname in Beeld (fotografie 1845–1975). Een belangrijk onderdeel van zijn inzet was de zichtbaarheid van het koloniale verleden en de slavernijgeschiedenis, met speciale aandacht voor Anton de Kom; zijn collectie bevatte vrijwel alle uitgaven van en over De Kom. Vanaf juni 2020 vervulde hij het voorzitterschap van de Anton de Kom Stichting en droeg bij aan processen rond eerherstel.

Zijn toewijding werd in december nog erkend met de Andreaspenning van de stad Amsterdam, als waardering voor het toegankelijk maken van Surinaamse geschiedenis voor nieuwe generaties. Wetend dat zijn tijd beperkt was, regelde Haarnack de overdracht van Buku: er is een stichting opgericht onder voorzitterschap van historicus Gert Oostindie, en partners zoals de Universitaire Bibliotheken Leiden, het Nationaal Slavernij Museum en het Nationaal Archief Suriname moeten ervoor zorgen dat de collectie beschikbaar blijft voor onderwijs en onderzoek.

Haarnack wordt herinnerd om zijn precieze, mensgerichte benadering van geschiedenis en zijn gastvrije praktijk van kennisdeling. De uitvaart is besloten; zijn nalatenschap zal voortleven in archieven, publicaties en het werk van de instellingen die zijn collectie bewaren.